Skip to: site menu | section menu | main content
SEMEP 2005-2006 ÇALIŞMA PROGRAMI
"KENTİNİ KEŞFET"
"Sürdürülebilirlik Kavramı Işığında Tarih ve Kültür"
Konu
2004-2005 döneminde UNESCO - SEMEP projesine katılan öğretmen ve öğrencilerimizin büyük bir bölümü "Kentini Keşfet" çalışma programını çok beğendiklerini ve aynı konunun 2005-2006 döneminde de işlenmesini arzu ettiklerini dile getirmişlerdir. 2004-2005 dönemi İstanbul Anadolu Yakası Koordinatör okulumuz Çevre Kolejinin destekleriyle İstanbul'da gerçekleştirilen Ulusal Koordinatörler toplantısında, diğer SEMEP ülkeleri öğretmen ve öğrencilerinin de aynı talebi dile getirdikleri anlaşılmıştır. Bu nedenle ulusal koordinatörler "Kentini Keşfet" çalışma programının sadece 2005-2006 döneminde değil, daha sonraki dönemlerde de, farklı alt başlıklarla devam ettirilmesi kararını almışlardır. Bu bağlamda 2005-2006 döneminde alt başlığın, UNESCO için "sürdürülebilirlik" kavramının taşıdığı önem dikkate alınarak, "Sürdürülebilirlik Kavramı Işığında Tarih ve Kültür" olarak belirlenmesi ve çalışma programının Türkiye ulusal koordinatörü Tuncay Neyişçi tarafından hazırlanması kararlaştırılmıştır.
Ulusal koordinatörler toplantısında proje çalışmalarının daha etkin ve daha yetkin gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik ilke kararları alınmıştır. Bunlardan biri çalışmalarda yaratıcılığın ön plana çıkarılması ve SEMEP öğretmenlerinin yaratıcılık konusuna ağırlık ve öncelik vermeleri gereğidir. Proje çalışmaları ve sunumlarda aşırılığa kaçılmaması, her türden kaynak ve zaman kullanımında verimlilik göz önünde bulundurulmalıdır. Etkinlikten ödün vermeden verimliliği artırmak, sürdürülebilirlik ilkesini kavram olmaktan çıkarıp yaşam biçimine dönüştürmenin bir aracı olarak kullanılmalıdır. Üzerinde durulan bir başka önemli nokta da, bazı umut verici gelişmelere karşın, uluslar arası ilişkilerde gözlenen isteksizliktir. Bu konuda Türk SEMEP okulları diğer ülke okullarına örnek olmasına karşın, karşılıklı iletişim, bilgi alış-verişi, ortak çalışma ve doğrudan ziyaretler bakımından istenen yoğunluğa ulaşılamamıştır. İnternet aracılığıyla okullar arası ilişkilerin artırılması konusuna önem verilmesi ve bu alanda başarı sağlanması diğer ilişkilerin de gelişmesini kolaylaştıracak ve teşvik edecektir.
İlkeler
Bu dönem de geçtiğimiz dönemlerde olduğu gibi, SEMEP çalışmaları Bölgeler (İstanbul Avrupa Yakası, İstanbul Anadolu Yakası, Ege Bölgesi, Batı Akdeniz Bölgesi, Doğu Akdeniz Bölgesi, Karadeniz Bölgesi) ve bu bölgelerin koordinatör okulları üzerinden gerçekleştirilecektir. Bir bölgede katılan okul sayısı, değerlendirme ve sergileme zorlukları dikkate alınarak 20 okul olarak sınırlandırılmıştır. Bir bölgede SEMEP projesine katılmak isteyen okul sayısının 20'yi geçmesi durumunda, bölge koordinatör okulunun önerisi ve bir başka koordinatör okul bulunması durumunda, ö bölge için ikinci bir grup oluşturulabilir. Aynı bölgede ikinci bir koordinatörlüğün açılabilmesi için en az 10 okulun katılımı gereklidir. İkinci koordinatörlüğün açılabilmesi için son tarih 31 Aralıktır. Bu tarihten sonra aynı bölgede ikinci bir koordinatörlüğün açılmasına izin verilmeyecektir. 2005-2006 döneminde Avrupa yakasında iki koordinatör okul belirleme durumu ortaya çıkmıştır.
SEMEP projesine katılım bölge koordinatör okulu tarafından belirlenir. Koordinatör okul daha önceki yıllarda SEMEP projesine Katılmış Okullardan başlayarak yeni dönemin duyurusunu tüm okullara yapar. Kontenjan dolması durumunda seçim SEMEP projesine aktif olarak katılma yıllarına göre yapılır. Katılım yılı daha fazla olan okullar tercih edilir.
Aynı okul SEMEP çalışmasına en fazla iki bölümüyle (Lise, Fen Lisesi, İÖO, vb.) katılabilir.
Bölge okulları, koordinatör okulun organizasyonuyla dönem içinde en az 4 kez toplanarak çalışmaların gelişimini, karşılaşılan sorunları ve dilekleri görüşüp karara bağlarlar. Alınan kararların birer örneği tüm bölge okullarına ve ulusal koordinatörlüğe iletilir. Bu toplantıların farklı ve istekli okullarda yapılması tavsiye edilir.
Bölge koordinatör okulları arasında iletişimin geliştirilmesine özen gösterilmelidir.
SEMEP projesine katılacak okullar, çalışma programında belirtilmiş çalışmaların en az 3 ve en fazla 5 tanesi ile ilgili çalışmalarını SEMEP gününde sergileyebilirler. Her okul çalışacağı konuları en geç aralık ayı sonuna kadar koordinatör okuluna bildiriri. Gerçekleştirilecek eş güdüm toplantılarında aynı konuların tekrarını engellemeye yönelik çalışmalar gerçekleştirilir.
Koordinatör okul, okullar için belirlenen çalışma konularını ocak ayı içinde ulusal koordinatörlüğe bildirir.
Devlet Okullarının Katılımını Artırmak
Geçen dönem her özel okulun kendisine yakın bir devlet okulunu kardeş kabul ederek SEMEP projesi içine çekme projemiz maalesef başarılı olamamıştır. Bu yıl da aynı yöndeki çalışmaların inatla ve ısrarla devam ettirilmesi düşüncesindeyiz. Çalışma programı bu amacın gerçekleştirilmesine yardımcı olabilecek biçimde düzenlenmiştir. SEMEP okullarımızın bu konuda daha kararlı olmalarını bekliyoruz. SEMEP'in Milli Eğitim Bakanlığının projesi olduğunu göz önünde tutarak, ulusal koordinatörlük olarak, bakanlığın okulları SEMEP projesine katılmaya yönlendirmesi için gerekli girişimlerde bulunacağız.
ÇALIŞMA PROGRAMI
Genel
Kentin tarihi ve kültürel bakış açısıyla keşfi geniş kapsamlı bir konudur. Bu nedenle konular dar bir tarih ya da kültür bakış açısıyla değil fizikten biyolojiye, ağaçtan denize, ekonomiden eğitime, tiyatrodan yemek alışkanlıklarına, vb kadar uzanan çok geniş bir açıdan ele alınmalıdır. Çevremizdeki her olgunun, her nesnenin ve her hizmetin mutlaka hem bir tarihsel ve hem de kültürel bir boyutu vardır. Konular işlenirken bu göz önünde bulundurulmalıdır.
Yarışmalar
Bu başlık altında ikisi okul içinde ve ikisi de okullar arasında olmak üzere 4 yarışma önerilmiştir. Ancak bu yarışmaların tamamının okullar arası düzenlenmesi tavsiye edilir. Her SEMEP okulu 1 okul içi ve bir de okullar arası yarışmayı gerçekleştirmek durumundadır.
- Resim Yarışması: (okul içi)
- Maket Yarışması; (okul içi)
- Yol ve Yön Bulma Yarışması (orientiring): (okullar arası)
- Bilgi Yarışması: (okullar arası)
Resim Yarışması: Bu yarışmada SEMEP öğretmen ve öğrencilerinin organizasyonuyla, kentin kültürü ve tarihi bakımından önemli bir mekan (bina, sokak, heykel, park, ağaç, dağ, gemi, hayvan,vb.) seçilir ve yarışmaya katılmak isteyen öğrencilerden (Bu bir devlet okulunun öğrencileri de olabilir) belirli bir sürede(1-5 saat gibi) bu mekanın resminin yapılması istenir. Resmin mekanda yapılaması easatır. Yapılan çalışmalar bir uzmanlar grubu tarafından değerlendirilerek 1.,2., ve 3. belirlenerek ödüllendirilir. Bu yarışmalara SEMEP öğrencileri sadece düzenleyici olarak katılırlar. Aynı yarışma değişik mekanlarda değişik yarışmacılarla istenildiği kadar tekrarlanabilir. Yarışma süreci ve ödül alan eserler SEMEP gününde sergilenir.
Maket Yarışması: Resim yarışmasının seçilen mekanın maketinin yapılmasına ilişkin uygulamasıdır. Burada esrin mekanda yapılması söz olmadığından süre daha uzun (1hafta-2 ay gibi) tutulabilir.
Yol ve Yön Bulma Yarışması: Bu yarışmanın koordinatör okul ya da onun belirleyeceği istekli bir okul tarafından, okullar arası lig biçiminde düzenlenmesi tavsiye edilir. Bura
da da SEMEP öğretmen ve öğrencileri yarışmacı değil, düzenleyici işlevindedir.
Kent içinde belirlenmiş bir başlangıç noktasından başlayarak, yarışmacılara verilmiş yazılı belgedeki ipuçlarını kullanarak belirli bir güzergahı ve bunun üzerindeki belirli noktalara uğrayıp şaşırmadan varış noktasına en kısa sürede ulaşabilmektir. Başlangıç ve bitiş noktalarının birbirine yakın seçilmesi durumundan yarışmaya her iki noktadan aynı zamanda başlanabilir. Bu durumda yarışmacılar orta noktaya yakın bir yerlerde karşılaşabilirler. Yarışma grupları 3-5 kişiden oluşabilir. Yarışmaya bir defada, beşer dakika arayla, 3-10 grup ya da her iki noktadan başlama durumunda 6-20 grup dahil edilebilir. Her bir grup bir okulun ya da sınıfın temsilcilerinden oluşabilir. Önceden belirlenmiş tüm noktaları istenen sıraya göre en kısa sürede tamamlayan gruplar ödüllendirilir. Yarışma parkur üzerinde kent tarihi kültürü açısından önemli öğelerin bulunmasına ve yarışmacıların bu öğeleri keşfetmesine özen gösterilmelidir.
Bilgi Yarışması: Bu yarışmanın amacı kentin tarihi ve kültürüne ait bilgi birikiminin artırılabilmesidir. Kent kavramından kentin bütünü anlaşılabileceği gibi okulun ya da öğrencilerin yakın çevresi de anlaşılabilir. Büyük kentlerde okulun bulunduğu ya da öğrencilerin çoğunluğunun yaşadığı semtlere ağırlık vermek tercih edilmelidir. Bu yarışma da tüm döneme yayılacak okullar arası bir lig biçiminde düzenlenebilir.
Bölge yarışmalarda sorulacak soru sayısı ve değerlendirme yöntemini belirlemelidir.
Tarih Yazımı
Bu başlık altında;
- Ailemin Tarihi
- Okulumun Tarihi
- Mahallemin Tarihi
Konularının yaratıcılık kavramından en üst derecede yararlanılarak işlenmesi beklenmektedir. Tarih konusu kültürü de kapsayacak biçimde ele alınmalıdır.
Ailemin Tarihi: Bu ailenin olduğu kadar kişinin kendini de içermelidir. Eski kayıtlar, yaşlılarla yapılan görüşmeler, resimlerin incelenmesi gibi yöntemlerle aileye ilişkin bilgiler kronolojik olduğu kadar kent ve kültürle ilişkili olarak ortaya çıkarılmalı ve belgelenmelidir.
Okulumun Tarihi: Aile için kullanılan yöntem okul içinde uygulanmalıdır. Okulun en eski mezunları, öğretmenleri ve çalışanlarıyla görüşmeler yapılarak okul hakkında ilginç ve önemli olabilecek bilgiler üretilmeye, okul ile semt ya da kent arasındaki etkileşimler ortaya çıkarılmaya çalışılmalıdır.
Yaşama Alanımın Tarihi: Aile ve okul tarihi için söylenenler yaşama alanı için de geçerlidir. Yaşama alanı kavramı Mahalle, semt ya da kent ölçeklerinde ele alınabilir ve konu kültürel boyut da dikkate alınarak incelenir. Çalışmada katılımcılardan beklenen bilgi ve belgelerin bizzat derlenmesi, yorumlanması ve sunulma hazırlanması, konu ile ilgili kaynaklardan kopya edilmemesidir.
Yaşama alanındaki bir ünlü kişi ya da yapının mahalle, semt, kent ve ülke ölçeklerinde, karşılıklı etkileşimlerinin tarihi ve kültürel anlamda incelenmesinin ele alınabileceği gibi, bu kişi ya da yapının dünya ölçeğindeki durumu da ele alınabilir. Örneğin boğaz köprüsü İstanbul kenti ile etkileşim (ulaşım, ekonomi, kültür, sanat, vb bakımından) içinde ele alınıp incelenebileceği gibi, dünya köprü inşa tarihi ve mimarisi içinde boğaz köprüsü kapsamında da incelenebilir.
2004-2005 dönemi çalışma programında açıklanan etüt, istatistik, reportaj, katalog ve koleksiyon çalışmaları yaşama alanı ölçeğinde tarihi ve kültürel bakımdan ele alınarak işlenebilir. Bu incelemelerde sürdürülebilirlik kavramı sürekli olarak temel bir girdi olmalıdır.
tarih yazımı işle ilgili çalışmalarda Tarih vakfı ya da üniversitelerimizin tarih bölümleriyle temasa geçilmelidir.
Yerel Ölçekte Sürdürülebilirlik Tartışmaları
Okul içi ya da okullar arasında sürdürülebilirlik kavramının derinlemesine ve yerel koşullarla uyumlu bir biçimde kavranabilmesine katkı sağlayabilecek tartışma ortamlarının yaratılması. Bu amaçla okul içi ya da okullar arası, sunum, panel, sempozyum ve münazaralar düzenlenebilir. Burada temel öğrencilerin kendi aralarında tartışmalarını sağlamakla olmakla birlikte, öğrencilerin bilincini geliştirecek uzmanlar arası etkinlikler de düşünülebilir.
Geziler
2004-2005 döneminin bir çalışması olan geziler bu dönemde de gerçekleştirilmelidir. Kenti tanıyabilmenin en etkin yolu kentin adım adım gezilmesidir. SEMEP okulları tek tek ya da birkaç okul birlikte kentin tarihi ve kültürel değerlerini gezerek, görerek tanıyabilme imkanları yaratmalıdır. Gezilerde, konunun uzmanlarında rehberlik hizmeti alma esas olmalıdır. Tarihi ve kültürel yerlere yapılacak gezilerde Profesyonel turizm rehberlerinden ya da onların kuruluşlarından yardım alabilirsiniz. Geziler kent kabristanı, tarım işletmesi gibi pek alışık olunmayan noktalara yapılabileceği gibi, kent için önemli bir sanayi kuruluşuna da yapılabilir. Bu konu da yaratıcılığa açıktır. Her gezi sonunda, sürdürülebilirlik bakış açısıyla yapılacak değerlendirme ve yorumların yazılı hale getirilmesi bir zorunluluktur.
Geçici Madde: Projeye katılan okullar bu çalışma programı ve ilkeleri titizlikle incelemeli, eleştirilerini (olumlu ya da olumsuz) ve önerilerini en geç ekim ayı sonuna kadar ulusal koordinatörlüğe bildirmelidirler. Eleştiri ve öneriler ışığında çalışma programında gerekli değişiklikler yapılacak ve kesinleşen çalışma programı kasım ayı ortasında okullara gönderilecektir. Çalışmalar bu kesinleşmiş çalışma programına göre gerçekleştirilecektir.
UNESCO - SEMEP
TÜRKİYE ULUSAL KOORDİNATÖRLÜĞÜ
Akdeniz Universitesi
Çevre Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi
Antalya
Tel: 0242 227 53 60-310 20 91
Faks: 227 88 89
e-mail: tneyisci@akdeniz.edu.tr