TEMEL BİLGİ
TEKNOLOJİSİ (GÜZ DÖNEMİ) DERS İÇERİĞİ
1.
AMAÇ :
Öğrencilere temel bilgisayar
kullanımını öğreterek, eğitim ve iş hayatlarında aktif olarak faydalanmalarını sağlamak,
daha kapsamlı araştırma ve öğrenme ihtiyaçlarına yönelik olarak alt yapı oluşturmak.
Bu amaçla, her bilgisayar kullanıcısının ihtiyaç duyabileceği temel konular
seçilerek bu ders kapsamında anlatılmaktadır.
2.
TEMEL KONU BAŞLIKLARI :
|
GÜZ DÖNEMİ
|
BAHAR DÖNEMİ
|
|
1.
Bilgisayara Giriş ve Temel Donanım Bilgisi
2.
Klavye Kullanımı
3.
İşletim Sistemleri: Windows XP
4.
Internet
5.
Word : Kelime İşlemci Yazılımı
|
1.
Excel : Elektronik Tablolama Yazılımı
2.
MS-DOS Komut istemi
3.
Power Point : Sunum Hazırlama Yazılımı
4.
Sistem Koruması: Virüsler ve Antivirüsler
5.
Sistem Yedeklemesi ve Sıkıştırma
|
|
TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ (GÜZ DÖNEMİ)
|
|
Hafta
|
TEORİ
|
UYGULAMA
|
|
1
( DONANIM )
|
1.1. Bilgisayarın Temel
Bileşenleri
|
Temel bileşenlerin
bağlantısının yapılması
|
|
2
( DONANIM )
|
1.2. Bilgisayarın Donanımı
|
Bilgisayar donanımının
gösterilmesi
|
|
3
( DONANIM )
|
Önceki konuya devam ...
|
Önceki konuya devam ...
|
|
4
( KLAVYE )
|
2. KLAVYE KULLANIMI
|
Örnek bir metnin Wordpad’
de yazımı
|
|
5
( WINDOWS )
|
3.1. İşletim Sistemi
Kavramı
3.2. Windows’un Tarihçesi
3.3. Masaüstü (Desktop) ve
Klasör/Dosya Kavramlarına Giriş
|
Windows’ u başlatma ve
genel bir gezinti
|
|
6
( WINDOWS )
|
3.4. Görev Çubuğu
3.5. Pencere (Windows)
Yapısı
3.6. Başlat Menüsü
3.7. Dosya Yapısı ve
Windows Gezgini
|
İlgili konuların uygulamalı
incelenmesi, örnek klasör ve dosyaların oluşturulması
|
|
7
( WINDOWS )
|
3.8. Windows Gezgini
Detayları
3.9. Denetim Masası
|
Windows Gezgini ile detaylı
Klasör/Dosya işlemleri yapılması,
Denetim Masası öğelerinin
uygulamalı incelenmesi
|
|
8
|
ARASINAV
|
ARASINAV
|
|
9
( INTERNET )
|
4.1. INTERNET Tarihçesi
4.2. INTERNET’ e Bağlantı
Tipleri
4.3. Temel INTERNET
Hizmetleri
4.4. WEB & Internet
Explorer Kullanımı
|
Internet Explorer’ ın
kullanımını öğrenme
|
|
10
( INTERNET )
|
4.5. Email (Elektronik
Posta)
4.6. Haber Grupları
4.7. Internette Araştırma
Yapma
4.8. Bilgisayar Ağları ve
Dosya Paylaşımı
|
YAHOO’ dan ücretsiz kişisel
email adresi alınması.
YAHOO’ da sınıf için haber
grubu oluşturulması ve bu gruba üye olunması
Ağ ortamında dosya
paylaştırma
|
|
11
( WORD )
|
5.1. MS Word Genel Tanıtım
ve Önemli Kavramlar
5.2. TEMEL ARAÇ ÇUBUKLARINI
ve Önemli Fonksiyonlarını Tanıma
(Standart, Biçimlendirme,
Çizim)
|
Word’ de yeni dosya
oluşturma ve bu dosya üzerinde araç çubuklarıyla işlemler yapma
|
|
12
( WORD )
|
5.3. ANAMENÜ’ nün Önemli
Fonksiyonlarını Tanıma (Dosya, Düzen, Görünüm, Ekle, Biçim)
|
İlgili konuların uygulamalı
incelenmesi
|
|
13
( WORD )
|
5.3. ANAMENÜ’ nün Önemli
Fonksiyonlarını Tanıma (Araçlar, Tablo, Pencere, Yardım)
|
İlgili konuların uygulamalı
incelenmesi
|
|
14
|
GENEL TEKRAR
|
|
|
YIL
SONU SINAVLARI
|
1.
BİLGİSAYARA GİRİŞ ve TEMEL
DONANIM BİLGİSİ
1.1.
Bilgisayarın
Temel Bileşenleri
- Kasa, Monitör
(Çıktı), Mouse + Klavye (Girdi)
- Opsiyonel Çıktılar :
Yazıcı, Hoparlör; Opsiyonel Girdiler : Tarayıcı (Scanner), Webcam, vs.
- Opsiyonel
Girdi-Çıktılar : (Veri saklama) Disket, CD, DVD, USB Bellek, vs.
- Monitör Özellikleri : 1-) Titreşim (NI), 2-
Radyasyon (LR), 3-Tarama Hızı (min 85 Hz), 4-Nokta sıkılığı (0.28), 5-Max
Çözünürlük (1024x768 – 1600x1200), 6-Boyutu (15”, 17”, 19”).
- Kasa Tipleri : 1-
AT/ATX, 2- Slim/Mini Tower/Big
Tower
- Kasanın Ön Görünüşü
(Açma/Kapama ve Reset düğmesi, CD/DVD/Disket Sürücüler)
- Kasanın Arka Görünüşü
§
Port = Giriş/Çıkış, (bağlantı noktası)
§
Klavye, Mouse, Monitör, Güç Bağlantı yerleri
§
Portlar : Paralel (LPT-Printer), Seri (COM-Joystick,vs.), PS/2
(Klavye-mouse), USB (Tüm yeni harici cihazlar)
- Temel bileşenlerin
bağlantısı
- Markalı ve Toplama
Bilgisayar Kavramları
- Birimler : Uzunluk ( 1” inch=2.54 cm), Kapasite
(bit, Byte, KB, MB, GB, TB), Hız (Hz, KHz, MHz, GHz)
1.2.
Bilgisayarın
Donanımı
- Anakart ve Anakartın
Temel Bileşenleri
- Anakart , Veriyolu
Kavramı (ISA-VESA-PCI-AGP)
- Mikro İşlemci (CPU) : Temel hesapların ve işlemlerin
gerçekleştirilmesi.
- Marka :
Intel-Cyrix-AMD
- Model : Intel :
286..586, Pentium, PII, Celeron…, PIV, vb.
- Hız Kavramı, MHz,
GHz (Intel P4-3.2 GHz)
- Bellek (Memory, RAM-Cache)
: Geçici bilgi depolar, bilgisayar kapanınca bilgiler silinir.
- BIOS/Setup (Anakart
ve temel donanımlarla ilgili ayarların tutulduğu yerdir, genelde DEL ile
girilir)
- Bilgi Depolama Ortamları
(Her ortamın kendi donanım sürücüsü bulunur)
- Disket / FDD = A: (1.44
MB, okuma/yazma, çok yavaş, mobil)
- CD-R (700 MB, okuma,
hızlı, mobil), CD-RW (+okuma/yazma)
- DVD-R (4.7 GB, okuma,
hızlı, mobil), DVD-RW (+okuma/yazma)
- Flash Disk (32+ MB, okuma/yazma, çok hızlı,
mobil) USB portuna takılır.
- Hard Disk/Yerel-Sabit
Disk = C: (20+ GB, okuma/yazma, çok hızlı, sabit, kalıcı bilgi depolama)
- 1.Hard disk = C:
(programlar yüklenir), 2.Hard disk = D: (kişisel dosyalar yüklenir)
- Hard disk
sürücülerinden sonra gelen harfler sırayla, CD/DVD ve Flash Disklere
atanır.
- Ek Kartlar ve
Donanımlar
- Elektronik Kart
kavramı (Dahili = ucuz, sabit. Harici = pahalı, mobil)
- Genişleme Yuvaları :
Anakart üzerinde, ek kartların takıldığı bölüm
- Donanımın Yazılım Sürücüsü
kavramı : Yeni donanımları işletim sistemine tanıtma
- Bilgisayarın iç
görünüşünü inceleme
- Grafik (Ekran) Kartı
: 1-Max Çöz., 2-Bellek, 3-Veri Yolu,4-MPEG, 5-3D, 6-TVout
- Ses Kartı
- On Board Kavramı :
Ses ve Grafik Kartının anakart üzerinde sabit olarak bulunması.
- Multimedia Kavramı
(CD, Ses K., Grafik K.)
- Faks-Modem kartı (Çevirmeli internet bağlantısı
için)
- Ethernet Kartı
(Bilgisayar ağına bağlantı için)
- TV/Radyo kartı
- Tarayıcı (Scanner) (Basılı dokümanları (yazı-resim)
bilgisayara aktarma)
- Yazıcı (Printer) : Nokta vuruşlu (Fatura gibi çok
kopya), Mürekkep Püskürtmeli, Lazer
- Kesintisiz Güç
Kaynağı (UPS) (1 bilg.için min 200W=15 dk.)
2.
KLAVYE KULLANIMI
- WORDPAD
programıyla (Başlat-Programlar-Donatılar’da) uygulama : Yazıtipi = 36
punto + Kalın
- KLAVYE’nin Genel Görünümü ve Tuşların
Gruplanma Mantığı
- Q /
F Klavye + Türkçe Klavye
- KLAVYE Tuşları
- ESC
(ESCape = Vazgeç, iptal)
- ENTER
Tuşu 1.) Yeni paragraf 2.) Aktif
Komut/Düğme Çalıştır
- F
(Fonk.) Tuşları (F1 = Yardım, F2..F12 = Programlara özel kısayollar)
- Print
Screen Tuşu = Ekranın fotoğrafını çekip hafızaya kopyalama.
- Scroll
Lock = DOS’ ta kullanılan, Windows’ta etkin olmayan eski bir tuş.
- Yazı
Tuşları + Boşluk tuşu
- Klavyenin
Üst Bölümündeki Sayı Tuşları
- Klavyenin
Sağ Bölümündeki Sayı Tuşları – Çift görevli
- NUM
Lock Düğmesi = Nümerik tuşları kilitleme / görev değiştirme.
- Shift
Tuşu 1.Görev = Büyük Harf
- Shift
Tuşu 2.Görev = Tuşun üst karakterini yazma
- Shift
Tuşu 3.Görev = Yazıları (harf harf) ya da dosyaları (aralık) seçme (bkz.
Yazı seçme)
- CAPS
Lock : Büyük/Küçük Harf geçişi
- ALT
Tuşu = Anamenüye geçiş yada ASCII karakterlerini kodlarıyla yazma.
- ALT
Gr Tuşu = Tuşun alt-sağ karakterini yazma
- TAB
Tuşu = 1.) Paragraf Başı Boşluğu 2.) Diyalog düğmeleri ya da form
alanları arasında gezinti (Tab : ileri, Shift+Tab : geri)
- CTRL
Tuşu 1.Görev = Menülere hızlı
erişim kısayolu (Örn = Ctrl + O = Dosya Aç)
- CTRL
Tuşu 2.Görev = Yazıları (kelime
kelime) ya da dosyaları (tek tek) seçme
- Windows
Tuşları (Soldaki = Başlat menüsü, Sağdaki = Mouse Sağ Klik)
- Yön
Tuşları (4 Ok)
- Page
Up, Page Down (Önceki sayfa – sonraki sayfa)
- Home
(satır başı) – End (satır sonu)
- Insert
(Araya / Üstüne yaz)
- Delete
(sağdaki karakteri sil), Backspace (soldaki karakteri sil)
- Yazılarda Gezinme :
- Ctrl
(kelime kelime), Home/End (Satır başı/sonu), Yön tuşları, veya Mouse ile
tıklanılan yere gitme
- Yazı Seçme
- Tamamı
: Düzen > Tümünü Seç (Ctrl + A)
- Harf-harf
> Shift + Yön Tuşu
- Kelime-kelime
> Ctrl + Shift + Yön Tuşu
- Mouse
ile seçim > Harf harf veya Tüm Satır
- Kes
(Ctrl + X) – Kopyala (Ctrl + C) -Yapıştır (Ctrl + V)
- Hatayı
Geri Alma (Düzen > Geri Al veya Ctrl + Z), İşlemi Yineleme (Düzen > Yinele
veya Ctrl + Y)
- Özel
Tuş Kombinasyonları (Ctrl+ESC, Alt + F4, vb.)
- Klavye
Kullanımı Uygulaması : Örnek bir metnin Wordpad’ de yazımı
- Klavye
Hızlandırma Yazılımları : 10parmak veya TypingDR
3.
İŞLETİM SİSTEMLERİ – I
: WINDOWS XP
3.1.
İŞLETİM
SİSTEMİ Kavramı (Donanım ve uygulamalar arasında köprü, kaynakların yöneticisi)
3.2.
WINDOWS
Tarihçesi
- İstemci
(Client) – Sunucu (Server) Kavramları
- İstemci
(Client) Windows Sürümleri : Win 3.0, Win 95, Win 98, Win Me, Win XP
- Sunucu
(Server) Windows Sürümleri : Win NT 4, Win 2000, Win 2003.
3.3.
MASAÜSTÜ
(Desktop) ve KLASÖR/DOSYA Kavramlarına Giriş
- Klasör
ve Dosya Mantığı (Klasörler = Çekmeceler, iç içe klasör bulunabilir)
- Standart
: Bilgisayarım, Belgelerim, Geri Dönüşüm Kutusu, IE., Ağ Komşuları.
- Ekstra
: Kısayollar (Uygulama : Kaynak Yerini Görüntüleme, Yeni Kısayol oluşturma)
3.4.
GÖREV ÇUBUĞU
- 1.)
Başlat Düğmesi
- 2.)
IE (Internet Explorer), Masaüstü Göster, Outlook (Email, Ajanda, vs.)
- 3.)
Aktif programların simgeleri
- 4.)
Klavye seçimi, Ses Ayar, Saat/Takvim, Arka planda çalışan program simgeleri.
- Görev
Çubuğu Özellikleri (Başlat-Ayarlar’ dan)
3.5.
PENCERE
(Windows) YAPISI
- Wordpad
üzerinde uygulamalı gösterim
- Başlık
Çubuğu
- Kapat,
Küçült, Tam Ekran, Önceki Boyut düğmeleri
- Ana
menü
- Araç
Çubukları
- Durum
Çubuğu
- Pencere
Taşıma, Boyut Değiştirme
3.6.
BAŞLAT
MENÜSÜ
- Çizgi
: Alttakiler/Standart, Üsttekiler/Ekstra
- 1.)
PROGRAMLAR
- MS-DOS,
Windows Gezgini ve Sonradan Yüklenen Program Kısayolları
- Başlangıç
- Donatılar
& Önemli Programlar
- Hesap Makinesi, Not
Defteri, Wordpad, Paint
- Eğlence > CD
Okuyucu, Windows Media Player (Müzik-Video Dosyaları)
- İletişim, Internet
Araçları, Oyunlar
- Sistem Araçları >
Disk birleştiricisi
- 2.)
BELGELER (Son açılan dosya adlarını gösterir, tıklayarak tekrar
açabiliriz)
- 3.)
AYARLAR (Denetim masası ile
Windows ayarları yapılır)
- 4.)
ARA (Dosya ya da
klasörleri arayıp bulmayı sağlar, * joker karakteri aramada kolaylık
sağlar, örneğin Uyg*.Doc = Uyg ile
başlayan ve uzantısı doc olan tüm dosyaları arar )
- 5.)
YARDIM
- 6.)
ÇALIŞTIR… (Örn : Notepad.Exe)
- 7.)
BİLGİSAYARI KAPAT
3.7.
DOSYA YAPISI
ve WINDOWS GEZGİNİ
- Dosya
Uzantıları = Dosya TİPİNİ Gösterir
- Program/Çalışan
Uygulama = EXE; Metin = TXT; Word = DOC; Excel = XLS; Power Point = PPT
- Resim = JPG, BMP, GIF
(Paint, ACDSee, Adobe Photoshop);
- Müzik = MP3, WAV, MID
(Winamp, Windows Media Player);
- Video = MPG, AVI, DAT,
MOV (Windows Media Player, Power DVD, Real Player, QuickTime);
- Sıkıştırılmış dosya =
ZIP, RAR, ARJ (Winzip, WinRAR)
- Windows
Gezgini’ ne Giriş = Başlat-Programlar-Donatılar’ ın altında.
- Amacı, Dosya/Klasör
Seçme İşlemi
- Delete Düğmesi !!
Dosya/Klasör Silebilir, Geri Alma : Geri Dönüşüm K.
- Sürükle-Bırak :
Faydaları ve Zararları, Geri Alma : Düzen-Geri Al
- Değiştirilmemesi
Gereken Kritik Klasörler (C:\Windows,
C:\Program Files, C:\Documents & Settings)
- Uygulama
: Yeni Klasör ve Yeni Metin Dosyası oluşturma, bilgi girip kaydetme
3.8.
WINDOWS
GEZGİNİ DETAYLARI
- Dosyaları İsteğe Göre
Görüntüleme (Görünüm-Liste, Ayrıntılar, vs.)
- Klasör seçenekleri ile
kişiselleştirme
- Çok Sayıda Dosya/Klasör
(D/K) Seçme (Aralıklı – Ctrl,
Ardışık - Shift)
- D/K Adı değiştirme
(Sağ düğmeyle – Seçtikten sonra tek tıklamayla)
- D/K
Kopyalama-Yapıştırma
- D/K Kesme -Yapıştırma
= Taşıma
- Diskete Kopyalama (Sağ
Klik > Gönder > Disket)
3.9.
DENETİM
MASASI
- Amaç: Tüm Windows
Ayarları
- Önemli Öğeler
- Bölgesel Ayarlar
(Para birimi, Dil, Sayı formatları, Tarih formatları, vb.)
- Güç Yönetimi
- Program Ekle/Kaldır
(Yükle/Kaldır – Windows Kur)
- Ses
- Sistem (Mevcut
donanımlar ve özellikleri)
- Yazıcılar
- Yeni Donanım Ekle
- Görüntü
- Arka Plan, Ekran
Koruyucu, Görünüm, Ayarlar
- Masaüstü Temaları
4.
INTERNET ve BİLGİSAYAR
AĞLARI
4.1. INTERNET Tarihçesi
: Ortaya çıkışı ve gelişim süreci.
Amaç : Paylaşım
4.2. INTERNET’ e Bağlantı
Tipleri
- Dial-Up (Çevirmeli Ağ) (TTNet : 145, ISS’ ler :
0822) : Fax/Modem ve telefon hattı gerekli
- Maliyet : Abonelik ücreti + Süreyle artan kontur
ücreti (Uzun süreli kullanımda çok pahalı)
- Hız : Düşük (maks. 56 K)
- Kablo internet (KabloNET, ADSL) :
ADSL / Kablonet Modemi ve özel
hat gerekli
- Maliyet : Başlangıç Servis Ücreti + Sabit
Abonelik ücreti (Uzun süreli kullanım için çok düşük maliyet)
- Hız : Yüksek – Çok yüksek (64 K, 128 K, 512 K,
vs.)
- LAN (yerel ağ) üzerinden mevcut interneti
paylaşma. : Ethernet kartı ve ağ hattı gerekli
- Hız : Ağ Geçidi bilgisayarın internete bağlantı
hızına ve yerel trafiğe bağlı.
4.3. Temel
INTERNET Hizmetleri
- Web (Internet Explorer, vs)
- FTP : Dosya Transferi (CuteFTP, Getright, vs.)
Download/Upload = İndir/Gönder
- Email : Web Tabanlı : Mynet, yahoo, hotmail,
vs. Windows Tabanlı : Outlook
- Sohbet (Chat) : ICQ, Messenger, programları ile
online sohbet
- Haber Grupları (News Groups) : Yahoogroups,
Usenet
- Not : Web ve Email adreslerinde Türkçe karakter (ç,ş,ğ,ö,ü,
Ç,Ş,Ğ,Ö,Ü, ı, İ) kullanılamaz
!!
4.4. WEB &
Internet Explorer Kullanımı
- Web adres yapısı (www.ABC.com.tr): Önemli uzantılar : com, gov, edu,
mil, edu, org
- Bir adrese gitme (web sitesini açma) ve Sayfadaki
bağlantılara ulaşma
- Araç çubuğu ( * Geçmiş) ve Menü yapısı ( * Sık
Kullanılanlar)
- Araçlar > Internet seçenekleri
- GENEL :
- Geçmişi Sil (Adres satırındaki önceki
adresleri siler)
- Dosya Sil – Tüm çevrimdışı içeriği sil
(Bilgisayara kopyalanmış web dosyalarını siler)
- İÇERİK
- Otomatik Tamamla – Formları Sil ve Parolaları
Sil (Kullanıcı adı ve parolaları siler)
- GELİŞMİŞ
- Çoklu Ortam : Resimleri Göster, Sesleri Çal,
Animasyonları Oynat, vs.
- (Sayfaların daha hızlı yüklenebilmesi için
üstteki özellikler kapatılabilir)
4.5. Email (Elektronik
Posta)
- Email adres yapısı : Kullanıcı Adı @ Sunucu Adı
(Örn; oasilkan@akdeniz.edu.tr)
- Web Tabanlı : Yahoo, Hotmail, Mynet
gibi adreslerden ücretsiz Email adresi alınır ve Internet Explorer
kullanılarak Emailler okunur / yazılır. Genelde kapasite çok sınırlıdır
ve Internet bağlantımız yoksa eski mailleri dahi göremeyiz.
- Uygulama Tabanlı : Outlook programı kullanılır. Genelde
şirketlerdeki güvenli Mail Sunucularından Email adresi alınır. Outlook’
da Araçlar-Hesaplar menüsünden gerekli hesap ayarları bir kere yapılır.
Internet bağlantısı kurulduğunda, Gönder-Al düğmesi ile Email’ ler
alınarak kendi bilgisayarımıza indirilir ve Mail Sunucudan silinir.
Internet bağlantısı yokken de önceden alınan eski Emailleri okuyabiliriz.
Sunucudaki posta kutumuz hep temiz kalır.
- E-mail Gönderme :
- TO : Kime (Asıl Alıcı), CC : Bilgi (Alternatif
Alıcı, bilgilendirme)
- BCC : Gizli (Diğer kullanıcıların haberi olmadığı
alıcı)
- Subject : Konu, Body : Mesaj,
- Attach : Dosya Ekleme (Ataş düğmesiyle, Ekle
menüsüyle ya da Windows Gezgininden sürüklemeyle)
- Yanıtla (Reply) : Gönderen kişiye cevap, Tümüne
Yanıtla (Reply All), İletme (Forward) : 3. şahısı yönlendirme
- UYGULAMA: http://mail.yahoo.com
sitesinden her öğrencinin AD.SOYAD@yahoo.com
şeklinde ücretsiz kişisel email adresi alması.
4.6. Haber
Grupları
4.7. Internette
Araştırma Yapma