Kuruluş

Madde 1- 2574 Sayılı Yükseköğretim kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 7/d-2 maddesine göre Akdeniz Üniversitesi rektörlüğüne bağlı olarak “Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi “adı altında bir merkez kurulmuştur. Bu yönetmelikte “Merkez” deyimi “Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi’ni”, “Müdür” deyimi bu merkezin “Müdürü’nü” ifade eder.

Amaç

Madde 2- Merkezin amacı, her türlü organ nakli uygulamasını çağdaş düzeyde gerçekleştirmek, doku ve organ nakli konularındaki yeni gelişmeleri ülkemize aktarmak, temel ve uygulamalı araştırmalar yapmak, konuda yeni teknikler geliştirmek, organ sağlamak ve toplumun her kesiminin konuda bilinçlenmesine yönelik çalışmalar yapmaktır.

Madde 3- Merkez amaçlarına ulaşabilmek için aşağıdaki çalışmaları yapar.

• Üniversitede doku ve organ nakli alanında araştırma ve uygulama yapacak öğretim elemanı yetiştirilmesini teşvik eder ve bunun gerçekleşmesi için gerekli ortam ve olanakları hazırlar.
• Merkez ilgi alanına giren özel konularda, eğitim- öğretim yapmak ya da görgü ve bilgisini geliştirmek üzere yurtdışına kısa ya da uzun süreli eleman gönderir, yurtdışından bu amaçla gelenleri kabul eder.
• Üniversitede doku ve organ nakli alanında yapılan çalışmaları teşvik eder.
• Merkez ilgi alanına giren konularda bilgi üretimini artırmak ve değişik düzeyde kaliteli insan gücü yetiştirmek için eğitim programları, seminerler, konferanslar, kurslar, ulusal ve uluslararası kongreler düzenler, gerektiğinde bu çalışmalarla ilgili sertifikalar verir ve faaliyetlerle ilgili yayınlar yapar.
• Merkez araştırma, uygulama için gerekli laboratuvarları kurar ve diğer olanakları sağlar.
• Yurtiçi ve yurtdışındaki benzer kuruluşlar ve merkezlerle, bilgi alışverişinde bulunur ve işbirliği yapar.
• Yükseköğretim Kanunu amaç ilkelerine uygun diğer çalışmalar yapar.

Organlar

Madde 4- Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezinin organları;

1.Merkez Müdürü,

2.Yönetim Kurulu’dur.

Ayrıca Merkezin Danışma Organı niteliğinde, Merkez üyelerinden oluşan bir Danışma Kurulu vardır. (*)

Müdür

Madde 5- Merkez Müdürü, organ nakli konusunda çalışmaları ile temayüz etmiş kadrolu öğretim üyeleri arasından, rektör tarafından 2 yıl için atanır. Süresi biten Müdür tekrar atanabileceği gibi, gerek duyulduğu zaman görev süresi dolmadan atama usulüne göre görevden alınabilir. Müdür, yokluğunda kendisine vekalet etmek, yardımcı olmak ve verdiği görevleri yerine getirmek üzere Yönetim Kurulu üyelerinden birini Müdür yardımcısı olarak seçer. Göreve vekalet 6 aydan uzun süreli olamaz. Bu takdirde yeni Merkez Müdürü atanır.(*)

Müdürün Görevleri,

Madde 6- Müdürün Görevleri,

• Merkezi temsil ve Yönetim Kuruluna başkanlık etmek,
• Yönetim Kurulu karalarını yönetmelik ve ilgili mevzuat çerçevesinde uygulamak,
• Merkezin idari işlerini yürütmek, idari personeli üzerinde gözetim ve denetim yapmak,
• Yıllık bütçe teklifini hazırlayarak Yönetin Kurulunun onayını takiben Rektörlüğe sunmak,
• Merkez bünyesinde oluşturulan çalışma gruplarının faaliyetlerini düzenlemek, yürütmek ve denetlemek,
• Yurtiçi ve dışı benzer kurumlar, kuruluşlar ve merkezlerle işbirliği yaparak amaca uygun proje ve karşılıklı yardımlaşmayı gerçekleştirmek,
• İstendiğinde ve yıl sonunda faaliyet raporunu Yönetim Kurulunun da görüşünü aldıktan sonra Rektörlüğe sunmak,
• Çalışma Grupları başkan ve üyelerinin de görüşünü alarak Danışma Kurulu toplantı gündemini hazırlamaktır.

Madde 7- Yönetim Kurulu, doğal üye olan Müdür dahil 5 kişiden oluşur. Yönetim Kurulu üyeleri, konu ile yakından ilgili tam gün çalışan, Müdürün önereceği iki misli öğretim elemanı aday arasından, Rektör tarafından seçilerek ,iki yıl için görevlendirilir. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Üyelik süresi bitmeden ayrılanların veya 6 aydan fazla üniversite dışında görevlendirilen üyelerin yerine, süreyi tamamlamak üzere yenileri seçilir.

a)- Yönetim Kurulu üçte iki çoğunlukla Müdürün çağrısı ve hazırlayacağı gündemle en az ayda bir kez toplanır. Kararlarını çoğunlukla alır. Oyların eşitliği halinde Müdürün oyu kararı belirler.

b)- Organ Nakli Koordinatörü, Yönetim Kuruluna raportör olarak katılır.. (*)

Yönetim Kurulunun Görevleri

Madde 8- Yönetim Kurulu,

• Bu yönetmelik hükümlerine ve kuruluş amacına uygun olarak merkezin çalışma planını ve programını yapar.
• Danışma Kurulunu oluşturacak “çalışma grupları” grup başkanı ve bu gruplara atanacak adaylar ile ilgili Müdürün getireceği önerileri inceleyerek çalışma gruplarını oluşturulması konusunu karara bağlar. Grup başkanı ve üyeler Rektör tarafından görevlendirilir.
• Müdürün hazırlayarak getireceği yıllık bütçe, yıl sonu faaliyet raporu ve gelecek yıl yapılması planlanan faaliyet raporlarını inceleyerek rektörlüğe sunulmak üzere karara bağlar.
• Araştırmacı ve uygulayıcı elemanların projelerine yapılacak mali katkıları karara bağlar
• Bütçe olanakları göz önüne alınarak, teşvik, bilim ve hizmet ödülleri ihdas eder.
• Merkezin gelirlerini artırıcı girişimlerde bulunur, önlemler alır; gelir dağılımı ve kullanım şekillerini ilgili mevzuata göre belirler.
• Konuda araştırma, geliştirme ve uygulama çalışmalarının çağdaş düzeyde yerleşmesi ve yaygınlaşması için gerekli önlemleri alır.
• Müdürün getireceği diğer konuları karara bağlar.

Danışma Kurulu

Madde 9- Danışma Kurulu, çalışma grupları, başkan ve üyelerden oluşur.

• Danışma Kurulu, Rektör veya Rektörün görevlendireceği bir Rektör Yardımcısının başkanlığında toplanır.
• Toplantılarda merkez Yönetim Kurulu üyeleri ve organ nakli koordinatörü hazır bulunurlar. Müdür toplantıların raportörlüğünü üslenir.
• Danışma Kurulu, merkezin amaçları ile ilgili konularda görüşlerin açıklanıp tartışılması, yeni çalışma konularının gündeme getirilmesi ve sorunların çözüme bağlanmasına yönelik öneriler getirmekle görevlidir.

Madde 10- Tamamen yetersiz hale geldiğinde organ nakli ile tedavisi mümkün olan her organ için birer (örneğin; Böbrek, Karaciğer, kalp, Pankreas, Kemik iliği, Akciğer v.b.) ve Diyaliz, İmmunoloji, Diagnostik Radyoloji, Terapötik Radyoloji ve laboratuvarlar için (Hematoloji, Mikrobiyoloji ve Patoloji) birer çalışma grubu kurulur.

• Çalışma grupları en az ayda iki kez toplanır.
• Çalışma esaslarını hazırlayıp Yönetim Kurulunun onayına sunar ve çalışmalarını onaylanan esaslara göre yürütür.
• Çalışma grupları raporlarını her üç ayda bir Yönetim Kuruluna sunarlar.

Madde 11- Merkezin idari ve teknik hizmetleri Rektörlük tarafından görevlendirilen elemanlarca yürütülür.

Madde 12- Müdürün önereceği adaylar arasından, yurtiçi ve yurtdışı benzer merkezler ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak üzere Rektör tarafından bir “Organ Nakli Koordinatörü” atanır.
 

Madde 13- Merkezin Gelirleri,

• Bütçe ile verilecek ödenekler,
• Benzeri araştırma ve uygulama merkezlerinden, şahıslardan, diğer kurum ve kuruluşlardan sağlanan yardımlar ve her türlü bağışlar,
• Her türlü eğitim, öğretim ve kurs faaliyetleri ile ilgili hizmetlerden alınan ücretler,
• Yapılan projelerden, işletilen tesislerden ve yapılan işlerden elde edilen gelirler,
• Döner sermaye gelirleri,
• Yayın faaliyetlerinden elde edilen gelirlerden oluşur.

• Yönetim ve personel giderleri,
• Eğitim ve öğretim faaliyetleri giderleri,
• Bütçe giderleri,
• Telif, danışmanlık, yayın, ödül ve tanıtma gidreleri,
• Yapılan projelere ve işletilen tesisilere ait giderler,
• Yönetim Kurulu kararınca yapılacak diğer giderler.

Madde 16- Akdeniz Üniversitesi “Organ Nakli, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi”nin mali nitelikli iş ve faaliyetlerini yürümek maksadıyla “döner sermaye” işletmesi  kurulacaktır.

Madde 17- Bu yönetmelikte yer almayan hususlarda genel hükümler uygulanır.
 

Madde 18- Bu Yönetmelik Resmi Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 19- Bu Yönetmelik hükümleri Akdeniz Üniversitesi Rektörü tarafından yürütülür.

31.10.1991 tarih ve 21037 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.

*03.01.1998 tarih ve 23219 sayılı Resmi Gazete’de yapılan değişiklik.

GENEL HÜKÜMLER

Amaç

Madde 1-Tedavi, teşhis ve bilimsel amaçlarla organ ve doku alınması ,saklanması,aşılanması ve nakli bu kanun hükümlerine tabidir.

Kapsam

Madde 2 - Bu kanunda sözü edilen organ ve doku deyiminden, insan organizmasını oluşturan her türlü organ ve doku ile bunların parçaları anlaşılır.
Oto-greftler, saç ve deri alınması, aşılanması ve nakli ile kan transfüzyonu bu kanun hükümlerine tabi olmayıp, yürülükte bulunan sağlık yasaları, tüzükleri, yönetmelikleri ve tıbbi deontoloji kuralları çerçevesinde gerçekleştirilir.

Madde 3- Bir beden veya başkaca çıkar karşılığı, organ ve doku alınması ve satılması yasaktır.

Madde 4- Bilimsel, istatistiki ve haber niteliğindeki bilgi dağıtımı halleriayrık olmak üzere , organ ve doku alınması ve verilmesine ilişkin her türlü reklam yasaktır.
 

                                              II.BÖLÜM
 

YAŞAYAN KİŞİLERDEN ORGAN VE DOKU ALINMASI :

Yaş ve Nitelik :

Madde 5 - Onsekiz yaşını doldurmamış ve mümeyyiz olmayan kişilerden organ ve doku alınması yasaktır.

Muvafakat :

Madde 6 - Onsekiz yaşını doldurmuş ve mümeyyiz olan bir kişiden organ ve doku alınbilmesi için vericinin en az iki tanık huzurunda açık , bilinçli ve tesirden uzak olarak önceden verilmiş yazılı ve imzalı veya en az iki tanık önünde sözlü olarak beyan edip imzaladığı tutanağın bir hekim tarafından onaylanması zorunludur.

Bilgi Verme ve Araştırma Yükümlülüğü :

Madde 7 - Organ ve doku alacak hekimler :
A ) Vericiye , uygun bir biçimde ve ayrıntıda organ ve doku alınmasının yaratabileceği tehlikeler ile, bunun tıbbi,psikolojik, ailevi ve sosyal sonuçları hakkında bilgi vermek;
B ) Organ ve doku verenin alıcıya sağlıyacağı yararlar hakkında vericiyi aydınlatmak;
C ) Akli ve ruhi durumu itibarı ile kendiliğinden karar verebilecek durumda olmayan kişilerin vermek istedikleri organ ve dokuları almayı reddetmek ;
D ) Vericinin evli olması halinde birlikte yaşadığı eşinin, vericinin organ ve doku verme kararından haberi olup olmadığını araştırıp öğrenmek ve öğrendiğini bir tutanakla tesbit etmek;
E) Bedel veya başkaca çıkar karşılığı veya insancıl amaca uymayan bir düşünce ile verilmek istenen organ ve dokularınn alınmasını reddetmek;
F) Kan veya sıhri hısımlık veya yakın kişisel ilişkilerin mevcut olduğu durumlar aykırı olmak üzere alıcının  ve vericinin isimlerini açıklamamak;
zorundadırlar.

Alınamayacak Organ ve Dokular

Madde 8- Vericinin yaşamını mutlak surette sona erdirecek veya tehlikeye sokacak olan organ ve dokuların alınması yasaktır.

Tahlil ve İnceleme Yapma Zorunluluğu

Madde 9- Organ ve doku alınması, aşılanması ve naklinden önce verici ve alıcının yaşamı ve sağlığı için sözkonusu olabilecek tehlikeleri azaltmak amacıyla gerekli tıbbi inceleme ve tahlillerin yapılması ve sonucunun bir olurluluk raporu ile saptanması zorunludur.

Organ ve Doku Almaya, Saklamaya, Aşılamaya ve Nakline Yetkili Sağlık Kurumları

Madde 10- Organ ve doku alınması, saklnması, aşılanması ve naklinin bu işler için gerekli uzman personele, araç ve gerece sahip sağlık kurumlarınca yapılması zorunludur.
 
 

ÖLÜDEN ORGAN VE DOKU ALINMASI

Ölüm Halinin Saptanması

Madde 11- Bu kanunun uygulanması ile ilgili olarak tıbbi ölüm hali, bilimin ülkede ulaştığı düzeydeki kuralları ve yöntemleri uygulamak suretiyle biri kardiyolog, biri nörolog, biri nöroşirüjiyen ve biri de anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanından oluşan dört kişilik hekimler kurulunca oy birliği ile saptanır.

Hekimlere İlişkin Yasak İşlemler

Madde 12 - Alıcının müdavi hekimi ile organ ve doku alınması ,saklanması,aşılanması ve naklini gerçekleştirecek olan hekimlerin, ölüm halin saptayacak olan hekimler kurulunda yer almaları yasaktır.

Tutanak Düzenleme

Madde 13 - 11. maddeye göre ölüm halini saptayan hekimlerin ölüm tarihini, saatini ve ölüm halinin nasıl saptandığını gösteren ve imzalarını taşıyan bir tutanak düzenleyip, organ ve dokunun alındığı sağlık kurumuna vermek zorundadırlar.Bu tutanak ve ekleri ilgili sağlık kurumunda on yıl süre ile saklanır.

Ölüden Organ ve Doku Alma Koşulu ve Cesetlerin Bilimsel Araştırma İçin Muhafazası
( 21.1.1982 gün ve 2594 sayılı kanunun 1. maddesiyle değiştirilmiş matlab )

Madde 14 - Bir kimse sağlığında vücudunun tamamını veya dokularını, tedavi,teşhis ve bilimsel amaçlar için bıraktığını resmi veya yazılı bir vasiyetle belirtmemiş veya bu konudaki isteğini iki tanık huzurunda açıklamamış ise sırayla eşi, reşit çocukları,ana veya babası veya kardeşlerinden birisinin; bunlar yoksa yanında bulunan herhangi bir yakınının muvafaktıyla ölüden organ ve doku alınbilir.
Aksine bir vasiyet veya beyan yoksa, kornea gibi ceset üzerinde bir değişiklik yapmayandokular alınabilir.
ölü,sağlığında kendisindenölümünden sonra organ veya doku alınmasına karşı olduğunu belirtmişse organ ve doku alınamaz.

( 21.1.1982 gün ve 2594 sayılı kanunun 1.maddesiyle değişik dördüncü ve eklenen beşinci fıkra )

Kaza veya doğal afetler sonucu vücudun uğradığı ağır harabiyet nedeniyle yaşamı sona ermiş olan bir kişinin yanında yukarıda sayılan kimseleri yok ise, sağlam doku ve organları, tıbbi ölüm halinin alınacak orgalara bağlı olmadığı 11. maddede belirlenen hekimler kurulunun raporuyla belgelenmek kaydıyla,yaşamı organve doku nakline bağlı olan kişilere ve naklinde ivedilik ve tıbbi zorunluluk bulunan durumlarda vasiyet ve rıza aranmaksızın ırgan ve doku nakli yapılabilir.Bu hallerde, adli otopsi,bu işlemler tamamlandıktan sonra yapılır ve hekimler kurulunun raporu adli muayene ve otopsi,bu işlemler tamamlandıktan sonra yapılır ve hekimler kurulunun raporu adli muayene ve otopsin tutanağına geçilir ve verakına eklenir.
Ayrıca vücudunu ölümünden sonra inceleme ve araştırma faaliyetlerinde faydalanılmak üzere vasiyet edenlerle yataklı tedavi kurumlarındaölen veya bunların morglarına getirilen ve kimsenin sahip çıkmadığı ve adli kovuşturma ile ilgisi olmayancesetler aksine bir vasiyet olmadığı taktirde altı aya kadarmuhafaza edilmek ve bilimsel araştırma için kullanılmak üzere ilgili yüksek öğretim kurumlarına verebilirlerBu cesetlerin defin hususu dahil tabi olacakları işlemler Adalet,İçişleri,Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarınca bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
 

CEZA HÜKÜMLERİ

Yasak Eylemler

Madde 15 - Bu kanuna aykırı şekilde organ ve doku alan,saklayan,aşılayan ve nakledenlerle  bunların alım ve satımını yapanlar , alım ve satımına aracılık edenler veya bunun komisyonculuğunu yapanlar hakkında,fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği taktirde iki yıldan dört yıla kadar hapis ve 50.000 liradan 100.000 liraya kadar ağır para cezasına(*) hükmolunur.

Madde 16 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 17 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.

(*) Bu maddede yazılı para cezası 5435 sayılı ve onu değiştiren 2790 sayılı Kanunla üç katına çıkarılmıştır.

                                                            I.BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı; kronik doku ve organ hastalarında hastaların hayatiyetini sürdürmek için gerçekleştirilecek nakilleri uygulayacak merkezlerin açılması, çalışması ve denetimi ile bunların bağlı olduğu kamu kurum ve kuruluşlarıyla özel kuruluşların uymakla zorunlu oldukları usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2-Bu yönetmelik, kamu murum ve kuruluşları ile özel kuruluşların organ nakli ile ilgili etkinliklerini kapsar.

Dayanak

Madde 3-Bu yönetmelik, 181 sayılı Sağlık Bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun hükmünde kararnamenin 43. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve Deyimler

Madde 4- Aksi belirtilmedikçe, bu yönetmelikte geçen deyimlerden;
a- Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b- Organ nakli: Terminal dönemdeki hastalılarda tedavi amacıyla uygulanan organ nakli yöntemini,
c- Organ nakli merkezi: Organ nakillerinin uygulandığı tıbbi tedavi merkezlerini,
d- Özel organ nakli merkezi. Organ nakillerinin uygulandığı, gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilere ait tıbbi tedavi merkezlerini,
e- Kanun: 29.5.1979 Tarihli ve 2238-2594(2.12.1982) sayılı Organ ve Doku Alınması, saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanunu,
f- Kurul: Bu yönetmelik çerçevesinde etkinlik gösterecek olan organ nakli bilim kurulunu ,
g- Sistem: Organ nakli koordinasyon sistemini ifade eder.
 
 

Kurulma

Madde5- Organ nakli merkezleri, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından, bunlara ait genel ve özel hastaneler bünyesinde bir ünite biçiminde veya yalnızca organ nakli uygulamak amacıyla bağımsız olarak kurulabilir.
Bağımsız olarak kurulmuş olan özel organ nakli merkezleri özel hastane statüsünde olup, bu yönetmelikte belirtilmeyen alanlarda 24.5.1933 tarih ve 2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanununa ve bu kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan özel hastaneler tüzüğü hükümlerine bağlıdırlar.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait her türlü organ nakli merkezleri ile genel ve özel hastane bünyesinde kurulan organ nakli merkezlerinin ruhsatnamelerinin bakanlıktan alınması zorunludur.

Başvurma ve gerekli belgeler

Madde 6- Organ nakli merkezi açacakların bir dilekçe ile Sağlık Bakanlığına başvurmaları gereklidir. Dilekçeye  Organ Nakli Merkezine ilişkin;
a- Bina planı (1/100 ölçekli, her kat için ayrı düzenlenmiş, yerleşim ve kullanım alanlarını gösterir, ozalite çekilmiş, mahalli bayındrılık ve iskan müdürlüğünce tasdik edilmiş plan)
b- Merkezde bulunan araç gereci gösterir liste
c- Personelin eğitim durumunu gösterir belgeler
d- Özel organ nakli merkezleri için başvuruluyorsa, kurucu gerçek kişi ise; nüfus cüzdanının onaylı örneği, vakıf ise; vakıf senedinin , şirket ise; şirket sözleşmesinin noterden tasdikli örneği veya kuruluşu gösteren mahkeme kararı örneği.
e- Organ nakli yapacak hekimin yapacağı organ nakli alanında, eğitim programı açısından kurulun onaylamış olduğu bir merkezde yeterli eğitim gördüğüne ilişkin belge eklenir.

Organ nakli merkezinin bina durumu ve konumu

Madde 7- Özel organ nakli merkezi imar kanunu ile tüzük ve yönetmelikleri hükümlerine göre yapılmış ve kullanım izni alınmış mustakil binalarda kurulur.
Başka amaçla yapılmış olupta organ nakli merkezi açılacağı belirtilerek umumi binaya çevrilme ile ilgili olarak mahalli belediyeden izin alınmamış olan ve ilgili mevzuata göre yangına karşı güvenlik önlemleri bulunmayan binalarda organ nakli merkezi açılamaz.
Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilere ait genel ve özel hastaneler bünyesinde bir ünite biçiminde kurulan organ nakli merkezinin , teşhis ve tedaviye yönelik hastane hizmetleri ile bağlantısı kopmadan, hastane trafiğinden olabildiğince uzakta konumlandırılması gerekir.

Değerlendirme ve ruhsatname

Başvuruyu yapan merkez yaptığı organ nakli türüne bağlı olarak,  hastanın nakil öncesi ve sonrası dönemlerde ihtiyaç duyabileceği anesteziyoloji, iç hastalıkları, pediatri, patoloji ve diğer branşlarla ilişkide bulunabildiğini, kan bankası desteğine sahip olduğunu, psikolojik ve sosyal servis desteğinin bulunduğunu, veri yönetimi olanaklarını kullanabildiğini belgelemelidir.
Gerekli belgeleri sağlayan merkeze ruhsatname verilir.Merkezdeki ilgili hekim değiştiğinde gerekli belgelerle bakanlığa başvurularak bilgi verilir.
 
 

Organ Nakli Bilim Kurulu

Madde 9- Bütün organ nakilleri türlerine ilişkin tek bir Organ Nakli Bilim kurulu oluşturulur.
Kurul aşağıdaki üyelerden oluşur:
a. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü veya yetkili kılacağı kişi,
b. Ülkede yapılmakta olan organ nakillerinin her türünde, son üç yılda en çok nakil yapan ikişer merkezden birer temsilci,
c. Organ nakli konusunda faaliyet gösteren ulusal nitelikteki bilimsel derneklerden birer temsilci,
d. Türk Tabibler Birliği temsilcisi,
e. Kurul'un belirlemiş olduğu bilimsel kriterlere ulaşarak daimi üyelik statüsü kazanan merkezlerden birer temsilci.

Kurul, her organ nakli türünde, kendi belirleyeceği koşullarda alt gruplar kurarak ilgili alanlarda gerekli gördüğü çalışmaları yaptırabilir.

Görevleri

Madde 10- Kurul aşağıdaki görevleri yürütmekle yükümlüdür.
a. Ülke genelinde organ naklinin gelişimini izleyerek alınacak önlemleri belirlemek, stratejileri tespit etmek,
b. Organ nakli merkezlerinin gelişimlerine ilişkin yıllık değerlendirme yapmak ve alınacak tedbirleri tesbit etmek.

Çalışma Usülü

Madde 11- Kurul, bakanlık tarafından olağanüstü toplantıya çağrılmadıkça, ocak, mayıs ve ekim aylarında olmak üzere yılda üç kez olağan olarak toplanır. Kurul başkanlığı, (2) yıl süreyle, üyelerin kendi aralarında yapacağı oylamayla belirlenir.
 
 

Organ Nakli Merkezlerinin İzlenmesi

İzleme

Madde 12- Ülke sınırları içinde alınan her organ kamu yararına kullanılacak niteliğe sahiptir. Kişisel tasarruflardan etkilenmez.
Organ nakli merkezleri, gerçekleştirdikleri organ nakli tür ve sayılarını ve hasta ile greft yaşam oranlarını o yılın bitiminden sonraki ocak ayında Bakanlık Organ Nakli ve Diyaliz Şubesi'ne göndermekle yükümlüdürler.
Merkezlerin değerlendirilmesi Kurul'un belirleyeceği kriterler çerçevesinde kurul tarafından gerçekleştirilir. Kurul, değerlendirilen merkezlere ilişkin önerilerini Bakanlığa bildirir. İlgili merkezler kendilerine ilişkin öneriler doğrultusunda düzenlemeler yapmakla yükümlüdürler.

Yıllık Rapor

Madde 13- Organ nekli merkezlerinden elde edilen veriler ve yapılan değerlendirmeler, her yılın bitiminden sonraki ilk ay içinde Bakanlık tarafından yıllık rapor olarak yayımlanır.
 
 

Organ Nakli Koordinasyon Sistemi

Sistemin Amacı

Madde 14- Sistemin amacı, organ nakillerinde kullanılacak kadavra organ kaynağına işlerlik kazandırmak, kadavradan organ sayısını artırmak, bilimsel kurallara ve tıbbi etik anlayışına uygun organ paylaşımını sağlamaktır.

Yapısı

Madde 15- Sistemi organ kaynağı merkezi,organ alım ekibi ve doku tiplendirme ünitesi olmak üzere üç bölümden oluşur.

Organ Kaynağı merkezi

Madde 16- Organ alınabilecek potansiyel donörlerin saptanıp izleneceği merkezlerdir. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel hastaneler bünyesinde yer alır.
Organ Kaynağı Merkezi, koordinatörün çalışma koşullarına(koordinatör odası, dış hatlı telefon, fax, çağrı cihazı), organ alım olayının gerçekleştirilebileceği altyapı koşullarına, potansiyel donörün izlenmesine imkan verecek araç-gerece ve yıbbi ölüm durumunu saptayacak, Kanun'da belirtilen branşlardan hekimlere sahip olamk zorundadır.
Organ Kaynağı Merkezinin kurulması ve izlenmesi Kurul tarafından gerçekleştirilir.

Organ Alım Ekibi

Madde 17- Kadavradan organ alımını gerçekleştirecek hekimlerin yetkilerine ve eğitimlerine ilişkin koşullar ile izleme ve değerlendirilmeleri ilgili kurul tarafından belirlenir.

Doku Tipleme Ünitesi

Madde 18- Doku tiplemesini gerçekleştirecek ünitenin yapısal ve fonksiyonel koşulları Kurul tarafından belirlenir. Doku tipleme ünitelerinin, kurul tarafından belirlenmiş standarda uymaları zorunludur. Mevcut doku tipleme merkezleri arasında uygunluk sağlanması ve teyid edilmesi zorunludur.

 Fonksiyonu

Madde 19- Sistem içinde, değişik birimler arasındaki koordinasyonu, organ kaynağı merkezlerinde görev yapacak olan organ nakli koordinatörleri sağlar.
Organ nakli koordinatörleri, donörlerin saptanmasından, ilgili hekimlerin olgu başına intikallerini sağlayarak beyin ölümü tutanağının(EK 1) kurallara uygun biçimde düzenlenmesinden, Kanun'a göre gerekiyorsa donör ailesinden izin alınmasından, alınan organın ilgili merkeze naklinden sorumludur.

Organ Paylaşımı

Madde 20- Kadavradan alınan organlar, alımı yapan organ nakli merkezi tarafından veya diğer organ nakli merkezleri tarafından kullanılır.
Alımı yapan merkezdeki koordinatör, alım ekibi tarafından kullanılmayan organı diğer ilgili nakil merkezine ulaştırmakla yükümlüdür.
Merkezi paylaşım sistemi prensipleri Kurul tarafından belirlenir. Sistem dışında özel veya resmi olarak kurulan paylaşım sistemleri sistem ile ortaklaşa çalışırlar.

Yurtdışı ilişkiler

Madde 21- Sistem'in yurtdışında bulunan mevcut sistemler ya da diğer ülkeler ile işbirliği yapması Kurul tarafından belirlenen koşullar çerçevesinde gerçekleştirilir.
 
 

Son Hükümler

Yasaklar

Madde 22- Bu yönetmelik ile gösterilen nitelik ve koşullara sahip olmadan, ruhsatname almadan, hekimler ve diğer şahıslar tarafından organ nakli yapmak için özel yerler açılması veya kamu kurum ve kuruluşlarında bir bölümün bu iş için tahsis edilmesi yasaktır. Bu yasağa uymadığı saptananların faaliyetleri Bakanlıkça durdurulur ve haklarında genel hüküller uygulanır.

Geçici Madde 1- Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyete geçmiş bulunan organ nakli merkezleri bu yönetmelik hükümlerine göre ruhsatname için Bakanlığa başvururlar.

Geçici Madde 2- İlk kurul üyeleri bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonraki ilk ay içinde seçilir.

Yürürlük

Madde 23-Bu yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.
 

Beyin Ölümü Kriterleri
Tanım: Beyin ölümü klinik bir tanıdır ve beyin fonksiyonlarının tam ve irreversibl kaybıdır.
İrreversibl komanın temel bulguları;

I) Komanın aşağıdaki nedenlere bağlı olmaması

A-Primer hipotermi
B-Hipovolemik ya da hipotansif şok
C-Geriye dönüşüm sağlayabilecek intoksikasyonlar(barbitürat ve diğer sedatifler, depresan ve narkotik ilaçlar) ile metabolik ve endokrin bozukluklar

II) Bilincin tam kaybı

III) Spontan hareketin bulunmaması ve ağrılı uyaranlara yanıt alınmaması

IV) Spontan solunumun bulunmaması

V)Beyin sapı reflekslerinin tamamen kaybolması

A-Pupiller dilate ve/veya fiks, ışık reaksiyonu alınmaması
B-Kornea refleksi yokluğu
C-Vestibülo-oküler refleks yokluğu
D-Okülosefaliklrefleks yokluğu
E-Palatal ve trakeal reflekslerin yokluğu

VI) Apne testi(Pasif oksijen verilerek respiratörün birkaç dakika çekilmesi ve spontan solunumun gelmediğinin kontrolü, kan gazı bakılabiliyorsa pCO2 60 mmHg olmasına rağmen spontan solunumun bulunmaması)

*Daha önce tanısı konmuş bir nedenle hasta irreversibl koma tablosuna girmişse en az 12 saat, etyolojisi bilinmeden gelişen tablolarda en az 24 saat bu koşulların değişmeden devamlılığı gözlenmelidir.

*Etyolojisi belirlenmemiş irreversibl komada, hekimler kurulunun uygun göreceği bir yöntemle klinik bulgular teyid edilebilir.

*Donör, beyin ölümü nedeniyle yaşamını yitirdikten ve bu durum kanunun öngördüğü biçimde teyid edildikten sonra donörün yakınına beyin ölümü deklare edilir.