6.      Yönetim ve İç Kontrol Sistemi

Türk Üniversite Sisteminde Rektör YÖK’e karşı sorumludur. Üniversitelerin akademik aktivitelerinden Senato, Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulu kurulları sorumludur. Üniversite Yönetim kurulu ve Fakülte, Yüksekokul, Meslek Yüksekokulu Yönetim Kurulları yardımcı kurullar olup icracı organlardır. Rektör ve dekanlar seçimle atanırlar.

Akdeniz üniversitesinde yönetim ve iç kontrol sistemi kurulumuna 01.01.2006 tarihi itibariyle Maliye Bakanlığına bağlı Bütçe Dairesi Başkanlığının kapatılması, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı adı ile Mali Hizmetleri yerine getirmek üzere Üniversitemiz İdari Birimi olması ile başlamıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesinde ve Bakanlar Kurulunca hazırlanıp, 18/02/2006 tarih ve 26084 sayılı resmi gazetede yayımlanan “ Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” ile görev tanımlaması yapılmıştır. Görev alanlarının başlıcası aşağıda sunulmuştur.

 a) İdarenin stratejik plan ve performans programının hazırlanmasını koordine etmek ve sonuçlarının konsolide edilmesi çalışmalarını yürütmek.

 b) İzleyen iki yılın bütçe tahminlerini de içeren idare bütçesini, stratejik plan ve yıllık performans programına uygun olarak hazırlamak ve idare faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek.

 c) Mevzuatı uyarınca belirlenecek bütçe ilke ve esasları çerçevesinde, ayrıntılı harcama programı hazırlamak ve hizmet gereksinimleri dikkate alınarak ödeneğin ilgili birimlere gönderilmesini sağlamak.

d) Bütçe kayıtlarını tutmak, bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin verileri toplamak, değerlendirmek ve bütçe kesin hesabı ile malî istatistikleri hazırlamak.

e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.

f) Genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde muhasebe hizmetlerini yürütmek.

g) Harcama birimleri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını da esas alarak idarenin faaliyet raporunu hazırlamak.

h) İdarenin mülkiyetinde veya kullanımında bulunan taşınır ve taşınmazlara ilişkin icmal cetvellerini düzenlemek.

i) İdarenin yatırım programının hazırlanmasını koordine etmek, uygulama sonuçlarını izlemek ve yıllık yatırım değerlendirme raporunu hazırlamak.

j) İdarenin, diğer idareler nezdinde takibi gereken malî iş ve işlemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak.

k) Malî kanunlarla ilgili diğer mevzuatın uygulanması konusunda üst yöneticiye ve harcama yetkililerine gerekli bilgileri sağlamak ve danışmanlık yapmak.

l) Ön malî kontrol faaliyetini yürütmek.

m) İç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapmak.

n) Malî konularda üst yönetici tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

Yeni kamu mali anlayışının ülkemizde amacına uygun bir biçimde uygulanabilmesi amacıyla Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı faaliyetlerine başlamış olup, bu kapsamda yürütmüş olduğu çalışmalara tüm hızıyla devam etmektedir. Bir taraftan bu çalışmalar yürütülürken diğer taraftan da Üniversitemizin üst yönetiminin ihtiyaç duyduğu bilgi ve desteği tüm imkanlar ölçüsünde yerine getirmektedir.

Bu çerçevede yeni kamu mali yönetim sisteminin temel uygulayıcıları arasında ortak bir bilgi birikiminin ve paylaşım ortamının sağlanabilmesi amacıyla çeşitli toplantılar düzenlenmektedir.

Kamu yönetiminde yaşanan idari ve mali sorunlar dikkate alındığında kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli bir plan dahilinde yerine getirmeleri giderek önem kazanmaktadır. Kamu mali yönetimi reformu çerçevesinde, bütçe sürecinde mali disiplini sağlamak, kaynakları stratejik önceliklere göre dağıtmak, bu kaynakların etkin kullanılıp kullanılmadığını izlemek ve bunun üzerine kurulu bir hesap verme sorumluluğu geliştirmek temel başlıklar olarak ortaya çıkmıştır.

Bu kapsamda Akdeniz Üniversitesinin 2007-2012 Stratejik planı hazırlanmıştır. Planlı hizmet sunumu, politika geliştirme, belirlenen politikaları somut iş programına ve bütçelere dayandırma, uygulamayı etkin bir şekilde izleme ve değerlendirmeye yönelik olarak “ Stratejik Planlama” temel bir araç olarak benimsenmiştir. Stratejik planlamanın; bir yandan kamu mali yönetimine etkinlik kazandırırken, diğer yandan kurumsal kültür ve kimliğin gelişimine ve güçlendirilmesine destek olacağı düşünülmektedir.

 Mali disiplini sağlayacak etkili bir iç kontrol  sisteminin kurulmasının sağlanması konusunda gerek yapılanma gerekse alt yapı çalışmaları tüm hızıyla devam etmektedir. 2006 yılında 4 adet Mali Hizmetler Uzmanı kadrosu Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına tahsis edilmiş olup, Ağustos ayı itibariyle 2 adet Mali Hizmetler Uzmanımız göreve başlamıştır. Yine 2006 yılında 3 adet iç denetçi kadromuz üst yöneticiye bağlı olarak tahsis edilmiş olup, 2007 yılı başında 3 adet  iç denetçilerimiz göreve başlamıştır. Harcama yetkililerimiz ve Mali Hizmetler Birimimizce Ön Mali Kontrol işlemlerimiz yapılmaktadır.Maliye Bakanlığınca  31/12/2005 tarih ve 26040  (3.Mükerrer) sayılı resmi gazetede yayımlanan” İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin usul ve esaslar” da belirlenen hükümler dahilinde işlemler yapılmaktadır.

      Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan , kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana karşı sorumludurlar.

Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin merkez ve merkez dışı birimlerinde harcama yetkililerinin görev unvanları itibarıyla tespitine ve harcama yetkisinin devredilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca 31/12/2005 tarih ve 26040 sayılı resmi Gazetede “ Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)” ve 28/04/2006 tarih ve 26152 sayılı resmi gazetede “ Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:2)” yayımlanmış olup, Akdeniz Üniversitesi harcama yetkilileri mevzuat hükümleri doğrultusunda görevlendirilmiştir.

 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun devlet muhasebesine ve devlet mali istatistiklerinin oluşturulmasına yaklaşımı Kanunun 49 uncu maddesinde açık olarak ortaya konulmuştur. Maddeye göre;

          Devlet Muhasebe sistemi ,  mali raporların düzenlenmesi ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak ve karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde kurulup yönetilecektir. Maddede devlet muhasebesinin saydamlık, hesap verilebilirlik, kesin hesap dolayısıyla parlamento denetimi gibi modern  kamu mali yönetim anlayışında yer alan temel anlayışların ve kavramların esası olduğuna vurgu yapılmaktadır.

 Üst yönetici olarak öncelikli fonksiyonumuz 5018 sayılı kanunda öngörülen yapıya uygun bir mali yönetim yapılanması ve sürecini kurup, bu yapıyı ve işleyişini takip edip, denetlemektir. Aynı zamanda aksaklıkları yetersizlikleri giderip, her türlü kötü yönetimden kaynaklanan kamu zararlarının takip ve tahsilini sağlamaktır.

Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının Üniversitemizde kurulmasıyla birlikte hayata geçirilmesi amaçlanan stratejik yönetim sisteminin ve bu sistemin bir parçası olarak hazırlanmış olan 2006 yılı İdare Faaliyet Raporumuzun tüm kamu idarelerine ve özellikle halkımıza şeffaflık ve hesap verilebilirliğin önemli bir örneği olmasını diliyoruz.