ANTALYA YÖRESİNDE TARIMSAL FAALİYETLER SONUCU MEYDANA GELEN BAZI ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

ÖZET

Tarım sektörü Antalya İlinde hem ekonomiyi, hem de çevreyi önemli düzeyde etkileme özelliğine sahiptir. İlde başta kimyasal gübreler ve ilaç olmak üzere pek çok tarımsal girdi yoğun bir şekilde tüketilmektedir. Yeterli dikkat ve özenin gösterilmemesi ve gerekli tedbirlerin alınmamış olması nedeniyle, artarak büyüyen bir çevre kirliliği sorunu ortaya çıkmaktadır.

Yörede sera topraklarının bitkilere sunabilecekleri besin maddeleri içerikleri büyük farklılık göstermekte olup, maksimum değerlerin minimum değerlere göre azotta 10.2; fosforda 18.0; potasyumda 30.3; kalsiyumda 3.84; magnezyumda 15.1; demirde 30.3; çinkoda 96.2; manganda 18.4; bakırda 115.8 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar değişik topraklar için gübrelemenin çok farklı olmasının gerekliliğini açıkca göstermektedir. Ancak gözlemlerimiz çiftçilerin bu farklılıkları bilmeden birbirine benzer gübreleme yaptıklarını ortaya koymaktadır. Bu durum aşırı gübre kullanımına neden olmakta ve çevre kirliliklerine yol açmaktadır. Topraklar tuzlulaşmakta; tuzlulaşan topraklar yıkanmakta, yıkama işlemi suları tuzlulaştırmakta, tuzlulaşan sular daha yüksek toprak tuzlulaşması sonucunu doğurmaktadır. Yöredeki kuyu sularının önemli bir bölümü tuzluluk problemi ile karşı karşıya kalmaktadır. Tuzlulaşan kuyu suları başta nitrat olmak üzere çeşitli iyonların yıkanmaları sonucu, içilebilirlik özelliklerini de kaybetmektedir. Nitekim; Antalya İli Kumluca yöresinde kuyu sularının % 50'sinin içilebilirlik özelliğini kaybettiği saptanmıştır.

Kumluca yöresinde özellikle seralarda yüksek düzeyli kimyasal gübreleme yapılırken bir yandan da, sera bitki artıkları çevreye gelişigüzel atılarak ve yakılarak yok edilmektedir. Bu yolla sadece Kumluca yöresi domates bitki artıklarıyla yaklaşık 680 ton kimyasal gübredekine eşdeğer N, P₂O₅ ve K₂O heba edilmektedir.

Bu bildiride çeşitli araştırma ve gözlemlerden elde edilen bulgular bazı verilerle desteklenerek değerlendirilmiş ve sorunların çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Çevre Kirliliği, Toprak kirliliği, Su kirliliği, Antalya.

AGRICULTURAL ACTIVITY INDUCED ENVIRONMENTAL POLLUTION IN THE ANTALYA REGION AND SOLUTIONS

ABSTRACT

Agricultural sector has important properties to affect both the economical structure and the environment in the Antalya region. Tremendous amount of agricultural inputs such as chemical fertilizers and different pesticides are used in the region. Due to limited attentions and preventive measures, an increasing problem of environmental pollution tends to appear.

In the region, plant nutrition status of the soil to supply to plants show considerable differences between each other. Comparison to the minimum values to the maximum values, it has been found that it was 10.2 times more  for N, 18.0 for P, 30.3 for K, 3.84 for Ca, 15.1 for Mg, 30.3 for Fe, 96.2 for Zn, 18.4 for Mn and  115.8 for Cu.. Results obtained show that different fertilization programs should be carried out for the different soils in the region. However, observation indicated that the farmers in the region carry out fertilization program without knowing these different circumstances which cause excessive fertilizer usage and environmental pollution. As a result, salt accumulation in the soils increase, then this salt accumulation is tried to wash by using water taken from the wells in the region. In turn, soils become more saline due to washing process with salty waters. Consequently, due to pollution, especially NO3, drinkable characters of the well waters is diminishing year by year. Furthermore, it has been determined that 50 % of the well waters in the Kumluca region, Antalya, has already lost their drinkable properties.

In this region, while high amounts of chemical fertilizers are used in the greenhouse, at the same time wastes of  greenhouse productions are being destroyed in ordinary ways in the environment. In this way, as plant nutrition N, P₂O₅ and K₂ O which are equals to 680 tones chemical fertilizers have been lost.

In this article, results obtained from different studies and observations are supported and evaluated, and then some suggestions to solve the problem were given.

Key words: Environment Pollution, Soil Pollution, Water Pollution, Antalya.